Citypedia Online - User contributions [en]

Main Page

2026-01-11T14:18:06Z

2402:8100:21E6:90A5:0:0:30AA:C2:

__NOTOC__
<div style="background:linear-gradient(135deg,#ff9933,#ffffff,#138808); padding:10px; border-radius:10px; text-align:center; box-shadow:0 0 10px #aaa;"> <span style="font-size:28px; font-weight:bold; color:#1a1a1a;">Welcome to Citypedia Online; '''Wiki-Portal for the cities of Maharashtra'''</span><br> <span style="font-size:16px; color:#333;"> Citypedia is a encyclopedia which documents the cities, towns, and urban heritage of Maharashtra, where the people like you & me will contribute to write articles on personalities, institutions, events & happenings and also, civic issues</span>
🏙️ Explore Maharashtra’s Cities, Citypedia Online: The Collaborative Encyclopedia of Cities in Maharashtra 🌆 <br>'''* Personalities & Institutions | * History, Geography & heritage | * Infrastructure & Civic Issues<br>* Also the important News & Events, Documented by you & me, online'''
<br>
<div style="background: #0056b3 url('https://tmfilters.com/image/banner/picture/8/b/8b4aea80647dfd50b885396ab3c349bf_optimized.jpg') no-right top; background-size: cover; padding: 20px 10px; border-radius: 0 0 20px 20px; color: white; text-align: right; box-shadow: 0 4px 15px rgba(0,0,0,0.1);">
<div style="font-size: 1.5em; font-weight: 400; line-height: 1.1;">सिटिपीडिया ऑनलाईन. महाराष्ट्रातील प्रमुख शहरांचे विकी-पोर्टल.. .</div>
<div style="font-size: 1em; margin-top: 5px; opacity: 0.75;">सिटीपीडिया: शहरातील व्यक्ति, संस्था, घडामोडी आणि नागरी समस्यांवर चर्चा-संवाद करणारा, सजग नागरिकांच्या मदतीने तयार होत जाणारा विकिपीडिया ज्ञानकोश.. कोणीही लिहू शकेल/ Edit करू शकेल असा हा मुक्त ज्ञानकोश (विकिपीडिया) आहे. आपणही सदस्य होऊन हा ज्ञानकोश अधिक उपयुक्त आणि परिपूर्ण होण्यास हातभार लाऊ शकता.. [[Special:CreateAccount|सदस्य व्हा]], आपापल्या शहराची माहिती जोडत जोडत एक अभिनव ज्ञानकोश निर्माण करूया.</div>
</div>

<div style="background:white; border:1px solid #a2a9b1; padding:12px; border-radius:5px;">
'''सिटिपीडिया: महाराष्ट्रातील शहरांसाठी एक अभिनव संकल्पना.. निर्मिती संकल्पना: सिटिपीडिया फाउंडेशन'''

महाराष्ट्रातील निवडक, प्रमुख शहरांसाठी प्रत्येक शहरांचा स्वतंत्र पण तरीही एकमेकांशी जोडून घेणारा विकसित होणारा ज्ञानकोश (इन-सायक्लोपीडिया) म्हणजे सिटिपीडिया ऑन-लाईन. २ ऑक्टोबर २०२५ रोजी या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचा आरंभ झाला असून दिनांक १५ जानेवारी २०२६ रोजी, जागतिक सिटिपीडिया दिनाच्या मुहूर्तावर मुख्य सिटिपीडिया ([https://citypedia.online सिटिपीडिया ऑनलाईन]) आणि त्याबरोबरच ([https://mumbai.citypedia.online मुंबई सिटिपीडिया]), ([https://pune.citypedia.online पुणे सिटिपीडिया]) आणि ([https://thane.citypedia.online ठाणे सिटिपीडियाची]) सुरुवात झाली.

</div>
<div style="background:white; border:1px solid #a2a9b1; padding:12px; border-radius:5px;">
'''सिटीपीडिया वर आपला सक्रिय सहभाग अपेक्षित आहे. सिटीपीडिया हे शहरात राहणाऱ्या प्रत्येकासाठी उपयोगी पडेल असा ज्ञानकोश बनावा असा आमचा प्रयत्न आहे. आपण कशा प्रकारे यात सामील होऊ शकता ? प्रथम सिटीपीडिया या संकेत-स्थळावर <span class="cp-highlight">[[Special:CreateAccount|सदस्य व्हा]]</span> त्यानंतर सहभागी व्हा आणि आपल्या आवडीच्या विषयावर लिखाण करा (प्रकाशित झालेल्या लेखांमध्ये बदल करा किंवा नवीन लेख लिहा)'''.
<div class="cp-create-box">
<inputbox>
type=create
width=40
buttonlabel=Create new article
placeholder=लेखाचे नाव येथे लिहा...
break=no
</inputbox>
</div>
</div>
</div>

<div style="display: flex; justify-content: center; gap: 10px; margin-top: -20px;">
<div style="background: #FFE599; color: white; padding: 10px 20px; border-radius: 5px; font-weight: bold; cursor: pointer;">[[Special:CreateAccount|Become a Member]]</div>
<div style="background: #F9CB9C; color: white; padding: 10px 20px; border-radius: 5px; font-weight: bold;">[https://help.citypedia.online How to write]</div>
<div style="background: #218838; color: white; padding: 10px 20px; border-radius: 5px; font-weight: bold;">Citypedia Foundation</div>
</div>
<br>

<div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 10px; margin-top: 10px; font-family: sans-serif;">

<div style="flex: 3 1 700px;">

<h2 style="color: #0056b3; border-bottom: 2px solid #0056b3; padding-bottom: 5px;">Citypedia is ready for following cities</h2>

<div style="display: grid; grid-template-columns: repeat(auto-fill, minmax(100px, 1fr)); gap: 15px; text-align: center; padding: 10px 0;">
<div>[[File:Mumbai main.png|80px|link=https://mumbai.citypedia.online]]<br><span style="font-size: 0.9em; color: #555;">मुंबई सिटिपीडिया</span></div>
<div>[[File:Pune main.png|80px|link=https://pune.citypedia.online]]<br><span style="font-size: 0.9em; color: #555;">पुणे सिटिपीडिया</span></div>
<div>[[File:Thane main.png|80px|link=https://thane.citypedia.online]]<br><span style="font-size: 0.9em; color: #555;">ठाणे सिटिपीडिया</span></div>
<div>[[File:Nasik main.png|80px|link=https://nasik.citypedia.online]]<br><span style="font-size: 0.9em; color: #555;">नाशिक सिटिपीडिया</span></div>
</div>

<div style="display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 25px; align-items: flex-start; margin-top: 20px; font-family: 'Linux Libertine', 'Georgia', 'Times', serif;">

<div style="flex: 7; min-width: 320px; background: #ffffff; border-radius: 12px; border: 1px solid #e0e0e0; padding: 30px; box-shadow: 0 4px 12px rgba(0,0,0,0.08); text-align: left;">
<h1 style="border-bottom: 2px solid #2a4b8d; color: #202122; margin-top:0; font-family: 'Linux Libertine','Georgia',serif;">सिटिपीडिया: शहरातील नागरिकांचा साथी</h1>
<p style="font-size: 1.0em; line-height: 1.2;">सिटिपीडिया फाउंडेशनच्या वतीने महाराष्ट्रातील अनेक शहरांसाठी प्रत्येक शहराचा स्वत:चा सिटिपीडिया तयार केला जात आहे, ज्यात त्या शहरातील नागरिक शहराविषयी लिहितील. विकिपीडियाच्या धर्तीवर लोकांच्या सहभागाने विकसित होणारा हा ज्ञानकोश भविष्यातील मोठा संदर्भ-ग्रंथ होणार, हे निश्चित.. !
<br><br>
शहरातील जीवन आता अधिकाधिक केविलवाणे, भकास होत आहे. वाढत्या शहरीकरणामुळे प्रचंड प्रमाणात अस्वस्थता वाढत आहे, प्रश्नांची भीषणता वाढत आहे. महाराष्ट्रात १० लाख लोकसंख्येपेक्षा जास्त लोकसंख्या असलेली ७ शहरे आहेत आणि ती भारतातील इतर कुठल्याही राज्यापेक्षा सर्वाधिक आहेत. गेल्या ५० वर्षांत भारतातील शहरी लोकसंख्या १०% नी वाढली. २०३० पर्यंत भारतातील किमान ४०% लोक शहरांत राहात असतील.
<br><br>
शहरात राहणार्‍या सामान्य माणसाला सकाळ-संध्याकाळ अनंत अडचणींचा सामना करावा लागत आहे, समस्या वाढत आहेत. शहरातील या परिस्थितीमध्ये सुधारणा व्हावी, अशी सगळ्यांची इच्छा असते. जागरूक नागरिक असतात, हाताच्या बोटांवर मोजण्याइतके, नागरी संघटना खूप दिसतात, झपाट्याने काम करतात, प्रश्नाला भिडतात, अडचणी आल्यावर कोलमडतात, दुसर्‍या फळीतील नेतृत्त्व उभे करायला खूप त्रास होतो, अशा संघटनांना सिटीपीडिया हे माध्यम आधार ठरेल. समविचारी सजग नागरिकांना नागरिकांना व्यक्त होण्यासाठी आणि एकत्र येऊन प्रश्नांचा मागोवा आणि पाठपुरावा करण्यासाठी सिटीपीडिया हे माध्यम उपयोगी ठरेल. ठाणे शहर स्मार्ट सिटी योजनेअंतर्गत आहे, पण ते खऱ्या अर्थाने स्मार्ट होण्यासाठी सिटीपीडिया महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते.
</p>

<div style="background: #fdfdfd; border-left: 5px solid #14866d; padding: 15px; margin: 20px 0; font-style: italic; border-radius: 4px;">
"A city is not just a place in space, but a drama in time."
</div>
<br>
लिखाण वर्गवारी: कोणत्याही शहराच्या सिटिपीडियावर जे लिखाण उपलब्ध त्यांची विभागणी खालील विषयांवर (Categories) केलेली आहे, आणि प्रत्येक सिटिपीडियाच्या मुख्य पानावर ही वर्गवारी वरच्या भागात मेन्यूच्या स्वरूपात मिळेल, त्या त्या विषयावर क्लिक केल्यास त्या त्या विषयाच्या लेखाची यादी समोर येईल
<br>'''शहरातील रथी महारथी | शहरातील संस्था उपक्रम | नगर नियोजन | लोकप्रतिनिधी | नागरी समस्या | ज्येष्ठ नागरिक | ई-बुक ऑडिओ लेख | कला क्रीडा सांस्कृतिक | पर्यावरण | शासकीय योजना | चित्रपट नाट्य परीक्षण | कामगार | कोर्ट कायदा नियम | सिटीपीडिया'''
</div>

<div style="flex: 3; min-width: 280px; display: flex; flex-direction: column; gap: 15px;">

<div class="mw-collapsible" style="background: #ffffff; border: 1px solid #c8ccd1; border-radius: 8px; overflow: hidden; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.04);">
<div style="background: #3366cc; color: #ffffff; padding: 10px; font-weight: bold; text-align: left;">सिटीपीडिया म्हणजे काय ?</div>
<div class="mw-collapsible-content" style="padding: 10px; font-size: 1.0em;">
सिटीपीडिया म्हणजे शहरातील व्यक्ति, संस्था, घडामोडींवर आणि नागरी समस्यांवर सामान्य नागरिक, कार्यकर्ते, तज्ञ यांनी लिहीत बनविलेला आंतरजालावरील (इंटरनेट) ज्ञान-कोश, म्हणजेच प्रसिद्ध विकिपीडियाच्या धर्तीवर बनविलेले एक संकेतस्थळ. विकिपीडियावर आपल्यापैकी कोणीही कोणत्याही विषयावर लिहू शकतो, तसे सिटीपीडियावर आपल्यापैकी कोणीही शहरातील व्यक्ति, संस्थाम नागरी-समस्येशी संबंधित कोणत्याही विषयावर लिहू शकतो. काही काळानंतर त्यातून एका संदर्भ-ग्रंथाचा किंवा ज्ञान-कोशाचा जन्म झालेला असेल. विकिपीडिया असाच एक संदर्भ ग्रंथ आणि ज्ञान-कोश बनला.
<table style="width: 100%; margin-top: 10px; border-collapse: collapse;">
<tr><td style="font-weight: bold; padding: 4px 0;">Country</td><td>India</td></tr>
<tr><td style="font-weight: bold; padding: 4px 0;">State</td><td>Maharashtra</td></tr>
</table>
</div>
</div>

<div class="mw-collapsible" style="background: #ffffff; border: 1px solid #c8ccd1; border-radius: 8px; overflow: hidden; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.04);">
<div style="background: #00af89; color: #ffffff; padding: 10px; font-weight: bold; text-align: left;">आवाहन आणि प्रेमळ विनंती</div>
<div class="mw-collapsible-content" padding: 10px; font-size: 1.0em;">
विकिपीडियाचे घोषवाक्य आहे "लिहा, वाट पाहू नका" त्याप्रमाणे लिहायला सुरुवात करा, सिटीपीडियाचे सदस्य व्हा, नवीन लिहा किंवा आधीच लिहीलेल्या लेखात सुधारणा करा.. <br>प्रत्येक शहरात काही स्वयंसेवक हवे आहेत, हे काम पुढे नेण्यासाठी.. आपल्या या प्रकल्पात रस असेल आणि काही योजना असतील, तर जरूर संपर्क करा, फोन उचला आणि डायल करा.. 7045793416 (उन्मेष बागवे)
</div>
</div>

<div class="mw-collapsible" style="background: #ffffff; border: 1px solid #c8ccd1; border-radius: 8px; overflow: hidden; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.04);">
<div style="background: #72777d; color: #ffffff; padding: 10px; font-weight: bold; text-align: left;">काही महत्त्वाची संकेत-स्थळे</div>
<div class="mw-collapsible-content" padding: 10px; font-size: 1.0em;">
* [https://mr.wikipedia.org/ मराठी विकिपीडिया]

* [https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%B8%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%AF%E0%A5%8D%E0%A4%AF:%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A6%E0%A4%A8 लेखन कसे करावे]

* [https://share.google/LfbqyOPhZgRj6oRSj/ शुद्धलेखनाचे नियम]

* [https://mr.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A4%B9%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0 मराठी विकिपीडियावर महाराष्ट्र]
</div>
</div>

</div>
{| class="wikitable" style="width: full; float: centre; border: 1px solid #a2a9b1; margin-left: 1em; background-color: #f8f9fa; border-spacing: 3px; font-size: 90%;"
|+ style="font-size: 110%; font-weight: bold; background-color: #c9d7de; padding: 0.5em;" | सिटिपीडिया विषयी अधिक माहिती.. !
|-
! style="background-color: #f2f5f7; width: 10%; text-align: left; padding: 0.4em 0.6em;" | ध्येय आणि उद्देश
| style="background-color: #ffffff; padding: 0.4em 0.6em;" | शहराला आणि नागरिकांना भेडसावणाऱ्या नागरी समस्यांवर नागरिकांना लिहिते करणारे आणि अंतिमत: माहितीपूर्ण माध्यम म्हणून सिटीपीडिया हे पोर्टल विकसित करणे, त्यातून नागरी समस्यांवर चर्चा घडवून आणणे आणि सामूहिक मंथनातून उपाय शोधणे. विकिपीडियाच्या धर्तीवर कोणीही कोणत्याही विषयावर (व्यक्ति, संस्था, घडामोडी आणि नागरी समस्या) लिहावे, हा प्रयत्न आम्ही करीत आहोत.
|-
! style="background-color: #f2f5f7; width: 10%; text-align: left; padding: 0.4em 0.6em;" | काय शक्य आहे
| style="background-color: #ffffff; padding: 0.4em 0.6em;" | या सिटीपीडिया पोर्टलवर तज्ञ आणि जाणकार देखील मार्गदर्शन करतील, त्यातून बिकट होत जाणाऱ्या नागरी समस्यांवर चर्चा घडून येईल, स्थानिक प्रशासनाला देखील त्यातून दिशा मिळेल. सामाजिक राजकीय कार्यकर्त्यांना आणि शहरातील अन्य नागरिकांना देखील प्रेरणा मिळेल आणि आदर्श नगर-नियोजनाचा आराखडा देखील या प्रयत्नाद्वारे विकसित होऊ शकेल.
|-
! style="background-color: #f2f5f7; width: 10%; text-align: left; padding: 0.4em 0.6em;" | प्रामाणिक आवाहन
| style="background-color: #ffffff; padding: 0.4em 0.6em;" | व्हॉट्स ऍप, फेसबुक वगैरे सोशल माध्यमे असतांना सिटीपीडियाची गरजच काय? फेसबुकमघ्ये मित्रांचा समुदाय म्हणून व्यक्त होता येते. पण ते वाटते तेवढे 'खुलें नसते आणि त्यात अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य 'प्रतिध्वनी' सारखे उमटते. म्हंणजे त्यात एक प्रकारे आपणच आपल्याशी बोलत असतो. व्हॉट्स ऍपला खूप मर्यादा आहेत, ते गटांतर्गत परस्पर संवाद साधण्यापुरते मर्यादित साधन आहे. फेसबुक आणि व्हाट्स ऍपवर जुन्या पोस्ट पटकन शिळ्या होतात. दोन्हीत अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर खूप मर्यादा आहेत. जुना मजकूर शोधता येत नाही, याउलट विकिपीडिया, सिटीपीडिया अशी डिजिटल माध्यमे आहेत की ज्यात समुदायाला एकत्रित अभिव्यक्ती मिळते. काहीच शिळे होत नाही आणि प्रत्येक लेख सतत चालूच राहतो. सिटीपीडिया हे नागरिकांसाठी एक असे खुले व्यासपीठ आहे की जेथे आपले प्रश्न, सुखदुःखे, अडीअडचणी मांडता येतील. यातील सर्व लिखाण सामुदायिकपणे व्हावे असे अपेक्षित आहे. 'लिहा, वाट पाहू नका!' 'लिहा, व्यक्त व्हा!' ही त्यावर घोषवाक्ये आहेत आणि सर्वांना ते आवाहन आहे.
|}

</div>

महाराष्ट्रातील मुख्य शहरे

2026-01-11T11:26:39Z

2402:8100:21E6:90A5:0:0:30AA:C2:

* '''[https://mumbai.citypedia.online मुंबई]''' - मुंबई ही महाराष्ट्र राज्याची राजधानी असून भारताच्या सर्वांत जास्त लोकसंख्या असलेले शहर आहे. मुंबई ही भारताची आर्थिक व मनोरंजनाची राजधानी आहे. मुंबईत अनेक कंपन्यांची मुख्य कार्यालये आहेत. मुंबईत व्यवसाय व नोकरीच्या अनेक संधी उपलब्ध असल्याने भारताच्या विविध भागांतून लोक रोजगारासाठी येथे मोठ्या संख्येने येतात.

* '''[https://pune.citypedia.online पुणे]''' - शिवाजीपूर्वकाळापासून ज्ञात इतिहास असलेले पुणे शहर ही महाराष्ट्राची सांस्कृतिक राजधानी मानली जाते. शिक्षण आणि संशोधनसंस्था येथे मोठ्या संख्येने आहेत. पुणे शहर परिसरात आधुनिक उद्योगव्यवसाय मोठ्या संख्येने उभे राहिले आहेत. विशेषतः माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रात भारताच्या आघाडीचे शहर असा लौकिक पुण्याने मिळवला आहे.

* '''[[नागपूर]]''' - विदर्भ विभागातील सर्वांत मोठे शहर असलेले नागपूर महाराष्ट्राची उपराजधानी आहे. महाराष्ट्र विधानसभेचे हिवाळी अधिवेशन येथे भरते.

* '''[[छत्रपती संभाजीनगर]]''' - महाराष्ट्राची पर्यटन राजधानी असा लौकिक असलेल्या या शहरात आणि परिसरात अनेक जागतिक दर्जाची पर्यटनस्थळे आहेत. मुंबई उच्च न्यायालयचे खंडपीठ येथे आहे. वाहनांचे सुटे भाग आणि पेयनिर्मितीच्या कारखान्यांची संख्या छ्त्रपती संभाजीनगर परिसरात मोठी आहे. मराठवाडा विभागाचे मुख्यालय छ्त्रपती संभाजीनगर येथे आहे.

* '''[[नाशिक]]''' - हे उत्तर महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक व औद्योगिक शहर आहे. दर १२ वर्षांनी येथे सिंहस्थ कुंभमेळा भरतो. या मुहूर्तावर गोदावरी नदीत स्नान करणे पवित्र मानले जाते. त्यासाठी हिंदू साधू आणि भाविक मोठ्या संख्येने येथे येतात.

* '''[[कोल्हापूर]]''' - शिवाजीच्या काळापासून व्यूहात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे असलेले हे शहर अंबाबाईच्या महालक्ष्मी मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे. त्याच बरोबर येथे शिवाजी विद्यापीठ आहे.

* '''[[सोलापूर]]''' - महाराष्ट्राच्या दक्षिण भागातील एक प्रमुख शहर. एके काळी कापड गिरण्यांसाठी प्रसिद्ध होते. येथील सिद्धेश्वराचे मंदिरही प्रसिद्ध.

* '''[[अमरावती]]''' - एक प्रमुख शहर. एके काळी कापूस उत्पादनात प्रसिद्ध होते. भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती प्रतिभा पाटील यांचे गांव. आधुनिक संत गाडगे महाराज व राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांचा जिल्हा म्हणुन ओळख.

* '''[[सातारा]]''' - मराठी साम्राजाची राजधानी म्हणून प्रसिद्ध असणारे शहर. या शहरात इतिहासाच्या पाऊलखुणा प्रखरतेने जानवतात. याच जिल्ह्यातील सर्वाधिक तरुण भारतीय लष्करात दाखल होतात म्हणुन साताऱ्यास सैनिकांचा जिल्हा म्हणूनही ओळखले जाते. सातारचा कंदी पेढा प्रसिद्ध

* '''[[नांदेड]]''' - नांदेड हे [[गोदावरी]] नदीच्या खोऱ्यात आहे. येथे [[छत्रपती संभाजीनगर]] प्रशासकीय विभागाचे उप मुख्यालय आहे. येथेच [[शीख]] धर्मीयांचे दहावे गुरू श्री गोविंदसिंग यांची समाधी (गुरुद्वारा) आहे. स्वामी रामानंद तीर्थ विद्यापीठ येथेच आहे.

* '''[https://thane.citypedia.online ठाणे]''' - मुंबईच्या उत्तरेस वसलेले तलावांचे शहर म्हणून प्रसिद्ध असलेले ठाणे हे ऐतिहासिक प्रमुख शहर आहे. आशिया खंडातील पहिली रेल्वे धावलेल्या शहराचा मान असून महाराष्ट्रातील सर्वाधिक लोकसंख्येचा जिल्ह्याचा मान देखील ठाण्याला आहे.

* '''[[पिंपरी-चिंचवड]]''' - पुण्याच्या उत्तरेस वसलेले आणि श्रीमन महासाधू मोरया गोसावी यांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेले पिंपरी-चिंचवड हे शहर उद्योगनगरी म्हणून ओळखले जाते. येथे अनेक देशाविदेशातील कंपन्या, कारखाने स्थापन झालेले आहेत. या शहराला उद्याननगरी असेही संबोधले जाते. तसेच याच शहरात सर्वाधिक उड्डाणपूल बांधलेले आहेत. प्रसिद्ध क्रांतिकारक चापेकर बंधू पिंपरी-चिंचवड शहरातीलच होते. शहराच्या मध्यभागी श्रीमन महासाधू मोरया गोसावी यांचे समाधी मंदिर वसलेले आहे.

* '''[[कल्याण डोंबिवली]]'''
* '''[[नवी मुंबई]]'''

[[Category:सिटिपीडिया]]
{{Template:Edit}}

महाराष्ट्रातील मुख्य शहरे

2026-01-11T11:26:15Z

2402:8100:21E6:90A5:0:0:30AA:C2:

* '''[https://mumbai.citypedia.online मुंबई]''' - मुंबई ही महाराष्ट्र राज्याची राजधानी असून भारताच्या सर्वांत जास्त लोकसंख्या असलेले शहर आहे. मुंबई ही भारताची आर्थिक व मनोरंजनाची राजधानी आहे. मुंबईत अनेक कंपन्यांची मुख्य कार्यालये आहेत. मुंबईत व्यवसाय व नोकरीच्या अनेक संधी उपलब्ध असल्याने भारताच्या विविध भागांतून लोक रोजगारासाठी येथे मोठ्या संख्येने येतात.

* '''[https://pune.citypedia.online पुणे]''' - शिवाजीपूर्वकाळापासून ज्ञात इतिहास असलेले पुणे शहर ही महाराष्ट्राची सांस्कृतिक राजधानी मानली जाते. शिक्षण आणि संशोधनसंस्था येथे मोठ्या संख्येने आहेत. पुणे शहर परिसरात आधुनिक उद्योगव्यवसाय मोठ्या संख्येने उभे राहिले आहेत. विशेषतः माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रात भारताच्या आघाडीचे शहर असा लौकिक पुण्याने मिळवला आहे.

* '''[[नागपूर]]''' - विदर्भ विभागातील सर्वांत मोठे शहर असलेले नागपूर महाराष्ट्राची उपराजधानी आहे. महाराष्ट्र विधानसभेचे हिवाळी अधिवेशन येथे भरते.

* '''[[छत्रपती संभाजीनगर]]''' - महाराष्ट्राची पर्यटन राजधानी असा लौकिक असलेल्या या शहरात आणि परिसरात अनेक जागतिक दर्जाची पर्यटनस्थळे आहेत. मुंबई उच्च न्यायालयचे खंडपीठ येथे आहे. वाहनांचे सुटे भाग आणि पेयनिर्मितीच्या कारखान्यांची संख्या छ्त्रपती संभाजीनगर परिसरात मोठी आहे. मराठवाडा विभागाचे मुख्यालय छ्त्रपती संभाजीनगर येथे आहे.

* '''[[नाशिक]]''' - हे उत्तर महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक व औद्योगिक शहर आहे. दर १२ वर्षांनी येथे सिंहस्थ कुंभमेळा भरतो. या मुहूर्तावर गोदावरी नदीत स्नान करणे पवित्र मानले जाते. त्यासाठी हिंदू साधू आणि भाविक मोठ्या संख्येने येथे येतात.

* '''[[कोल्हापूर]]''' - शिवाजीच्या काळापासून व्यूहात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे असलेले हे शहर अंबाबाईच्या महालक्ष्मी मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे. त्याच बरोबर येथे शिवाजी विद्यापीठ आहे.

* '''[[सोलापूर]]''' - महाराष्ट्राच्या दक्षिण भागातील एक प्रमुख शहर. एके काळी कापड गिरण्यांसाठी प्रसिद्ध होते. येथील सिद्धेश्वराचे मंदिरही प्रसिद्ध.

* '''[[अमरावती]]''' - एक प्रमुख शहर. एके काळी कापूस उत्पादनात प्रसिद्ध होते. भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती प्रतिभा पाटील यांचे गांव. आधुनिक संत गाडगे महाराज व राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज यांचा जिल्हा म्हणुन ओळख.

* '''[[सातारा]]''' - मराठी साम्राजाची राजधानी म्हणून प्रसिद्ध असणारे शहर. या शहरात इतिहासाच्या पाऊलखुणा प्रखरतेने जानवतात. याच जिल्ह्यातील सर्वाधिक तरुण भारतीय लष्करात दाखल होतात म्हणुन साताऱ्यास सैनिकांचा जिल्हा म्हणूनही ओळखले जाते. सातारचा कंदी पेढा प्रसिद्ध

* '''[[नांदेड]]''' - नांदेड हे [[गोदावरी]] नदीच्या खोऱ्यात आहे. येथे [[छत्रपती संभाजीनगर]] प्रशासकीय विभागाचे उप मुख्यालय आहे. येथेच [[शीख]] धर्मीयांचे दहावे गुरू श्री गोविंदसिंग यांची समाधी (गुरुद्वारा) आहे. स्वामी रामानंद तीर्थ विद्यापीठ येथेच आहे.

* '''[https://thane.citypedia.online ठाणे]''' - मुंबईच्या उत्तरेस वसलेले तलावांचे शहर म्हणून प्रसिद्ध असलेले ठाणे हे ऐतिहासिक प्रमुख शहर आहे. आशिया खंडातील पहिली रेल्वे धावलेल्या शहराचा मान असून महाराष्ट्रातील सर्वाधिक लोकसंख्येचा जिल्ह्याचा मान देखील ठाण्याला आहे.

* '''[[पिंपरी-चिंचवड]]''' - पुण्याच्या उत्तरेस वसलेले आणि श्रीमन महासाधू मोरया गोसावी यांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेले पिंपरी-चिंचवड हे शहर उद्योगनगरी म्हणून ओळखले जाते. येथे अनेक देशाविदेशातील कंपन्या, कारखाने स्थापन झालेले आहेत. या शहराला उद्याननगरी असेही संबोधले जाते. तसेच याच शहरात सर्वाधिक उड्डाणपूल बांधलेले आहेत. प्रसिद्ध क्रांतिकारक चापेकर बंधू पिंपरी-चिंचवड शहरातीलच होते. शहराच्या मध्यभागी श्रीमन महासाधू मोरया गोसावी यांचे समाधी मंदिर वसलेले आहे.

* '''[[कल्याण डोंबिवली]]'''
<br>
* '''[[नवी मुंबई]]'''

[[Category:सिटिपीडिया]]
{{Template:Edit}}